کاملترین راهنمای تشخیص دروغ و تشخیص افراد دروغگو + فیلم

چرا باید مهارت تشخیص دروغ و تشخیص افراد دروغگو را بلد باشیم؟

در یک دنیای ایده‌آل نیازی به مهارت تشخیص دروغ و تشخیص افراد دروغگو و رسوا کردن دروغگو و دغل‌کار نخواهد بود. اما ما در جهان فریب زندگی می کنیم. و چه بخواهیم یا نه، در این بازی هستیم. سوال این است که آیا می خواهیم برنده شویم؟ اگر نمی‌خواهیم قربانی شویم باید بلد باشیم چگونه دست دروغگو را رو کنیم! پرسش اساسی این است که چگونه باید این کار را انجام دهیم؟ 

آیا هنگامی که متوجه شدیم به ما دروغ می‌گویند، باید فورا با دروغگو مقابله کنیم؟ معمولا نه! بسیاری از مواقع بهترین رویکرد این است که موضوع را در ذهن داشته و به مکالمه ادامه دهیم تا اطلاعات بیشتری کسب کنیم. هنگامی که شما دست دروغگو و حقه‌باز را رو می‌کنید حالت دفاعی به خود می‌گیرد. در نتیجه حالت گفتگو تغییر می‌کند و به‌دست آوردن اطلاعات تکمیلی از او دشوار می‌شود. بنابراین، اغلب بهتر است منتظر بمانیم تا همه شواهدی را که نیاز داریم به‌دست آوریم. سپس تصمیم بگیریم که آیا با آن شخص فریبکار در همین زمان برخورد کنیم یا با سیاست‌ورزی او را در جهل و تاریکی نگه‌داریم تا از این بینش به نفع خودمان استفاده کنیم.

در بخش نخست این راهنمای جامع تشخیص دروغ و تشخیص افراد دروغگو ابتدا نشانه های دروغگویی را در زبان بدن و لحن کلام دروغگو بررسی می‌کنیم. سپس برای اینکه مطمئن شویم طرفمون دروغ میگه جهت‌گیری کلام او را بررسی می‌کنیم. سپس به مانورهای موثر در حرف کشیدن از آدم دروغگو و دورو می‌پردازیم و اعتراف گرفتن به روش مصالحت‌آمیز را تمرین می‌کنیم.

دروغگو ها دو دسته‌اند: دروغگوی معمولی و دروغگوی وقیح!

در این راهنما چه می‌خوانید:

1. نشانه‌های زبان بدن دروغگو

1-1: حرکات عمومی زبان بدن دروغگو

1-2: عدم تطبیق کلام و زبان بدن

1-3: زبان بدن در زمانی که افراد به دروغگویی متهم می‌شوند.

2. بررسی محتوای کلامی در تشخیص دروغ و تشخیص افراد دروغگو

2-1: آنچه که بر زبان می‌آید

2-2: نحوه بیان چیزی که بر زبان می‌آید.

2-3: مشخصات روانشناختی در کلام

2-4: علائم عمومی فریب در کلام

3.تکنیک‌های پیشرفته فریب پنهانی

قسمت نخست: نشانه‌های زبان بدن دروغگو

بخش اول: حرکات عمومی زبان بدن دروغگو

دروغگوها دو دسته‌اند: دروغگوی معمولی و دروغگوی وقیح! رایج‌ترین نشانه دروغگویی معمولی ارتباط چشمی اندک و یا پرهیز کامل از ارتباط چشمی است. معمولا کسی که دروغ می گوید، همه کاری برای خودداری از ارتباط چشمی انجام خواهد داد. اما فریبکار وقیح بدون آنکه پلک بزند کاملا به چشم مخاطب خیره می‌شود. تشخیص دروغ از چشم بسیار ساده است. اگر بدانیم فردی که راست می‌گوید ارتباط چشمی معمولی برقرار می‌کند. گاهی به شما نگاه می‌کند و گاهی به اطراف. فرد راستگو نگاه خود را نمی‌دزدد و بی‌دلیل خیره هم نمی‌شود.

زبان بدن دروغگوی معمولی سنگین و کرخت است. بیان فیزیکی او محدود است زیرا تلاش می‌کند  پنهان‌کاری کند. به همین دلیل حرکت دادن دست‌ها هنگام دروغ گفتن سخت می‌شود و رفتار حالت مکانیکی پیدا می‌کند. دست ها و پاها به طرف بدن حرکت می‌کنند و فرد فضای کمتری را می گیرد. دست‌ها ممکن است تا سطح صورت و به خصوص تا دهان، بالا بیایند گویی می‌خواهند جلوی دهان دروغگو را بگیرند! بعید است که درغگو هنگام دروغ گفتن قفسه سینه خود را با کف دستش لمس کند. بلکه معمولا بینی یا پشت گوشش را لمس ‌می‌کند. گر سعی کند که آرام ظاهر شود، ممکن است کمی شانه‌هایش را جمع کند. گویی از خجالت در حال آب شدن است.

دروغگوی وقیح رفتار عصبی همراه با تکان‌های سریع دست‌ها را به نمایش می‌گذارد. مانند کلاغی که در کوچه پرسه می‌زند مدام سر و صورت خود را به اطراف چرخاند. تلاش می‌کند با حرکات سریع استرس خود را تخلیه کند. در واقع زبان بدن دروغگو و آدم دورو را از تعدد حرکات و یا فقدان حرکات لازم می‌توانید تشخیص دهید. یا خیلی ساکن است و یا بیش از حد تکان می‌خورد!

در این فیلم آموزش زبان بدن به طور مفصل به تشخیص دروغ و علائم دروغ گفتن پرداخته‌ شده است. 

بخش دوم: عدم تطبیق کلام و زبان بدن

برای تشخیص دروغ از چهره به هماهنگی و یا عدم هماهنگی حالت صورت با معنی کلام توجه کنید. هنگام دروغ گفتن زمان بندی بین حرکات و کلمات ناهماهنگ است. اگر زبان بدن صورت بعد از بیان کلامی انجام ‌پذیرد، به نظر می‌رسد حالت چهره مربوط به آن کلام نبوده است. مثلا، ابتدا می‌گوید : ” امروز خیلی از دستت عصبانی‌ام ” … مکث کوتاه … و سپس حالت عصبانی در چهره ایجاد می‌شود. همین حالت را برای بیان عبارت “خیلی دوستت دارم” تصور کنید!

تکان دادن سر به حالت تاکید بدون نیاز به تاکید بر کلام، نشانه یک حرکت آگاهانه است.

بسیاری از مواقع نه تنها حرکات اندام با کلام مطابقت ندارد بلکه در تضاد است، مانند زمانی که فردی می‌گوید «من عاشقتم» اما ابروهایش را در هم کشیده است. به یاد داشته باشیم دست‌هایی که در هم فشرده شده‌اند و یا بر روی سینه قفل گردیده‌اند با کلام حاوی سرخوشی و لذت همگام نیستند.

مدت بیان احساسات آدم دروغگو از زمانبندی خوبی برخوردار نیست. بیان اندام برای اظهار احساسات به تأخیر می‌افتد، بیش از حد باقی می ماند طولانی تر از انتظار است و ناگهان از بین می رود. هنگامی که فرد احساسات خاصی را به صورت تصنعی به وجود آورد – شادی، تعجب، ترس، و غیره – زبان بدن صورت به دهان محدود می شود، نه کل چهره.

 

بخش سوم: زبان بدن در زمانیکه افراد به دروغگویی متهم می‌شوند.

باور عمومی این است که اگر ناعادلانه کسی را به دروغگویی متهم ‌کنیم، فرد گناهکار به توجیه و دفاع می‌پردازد. کسی که بی‌گناه است، معمولا در حالتی تهاجمی قرار می‌گیرد. در اصلاح می‌گوییم بهش فشار می‌آید!

اگر دروغگوی معمولی را به دروغگویی متهم کنید معمولا تمایلی به روبرو شدن با شما ندارد و ممکن است سرش را عقب بگیرد یا بدنش را دور کند. احتمالا به صورت ناخودآگاه حرکات زبان بدن او در مسیر خروج از مکانی است که در آن قرار دارید. دروغگوی وقیح اما به صورت شما می‌چسبد. او فکر می‌کند بی‌گناهی خود را نشان می‌دهد اما در واقع به صورت ناخودآگاه با چسبیدن به صورت‌تان تلاش می‌کند دیدتان را محدود کند تا واقعیت را نبینید!

کسی که دروغ میگوید، معمولا خم شده و بدنش را جمع می‌کند. بعید است که سربلند و برافراشته بایستد و یا دست‌هایش را از بدنش دور کند. در طی تلاش خود برای متقاعد کردن شما، تماس فیزیکی کمی برقرار می‌کند و یا از تماس فیزیکی خودداری می‌کند. دروغگوی معمولی معمولا با انگشت به سمت اتهام زننده، اشاره نمی‌کند.

فرد فریبکار ممکن است اشیای فیزیکی (بالشت، شیشه نوشیدنی، فنجان و غیره) را بین خود و شما قرار دهد تا یک مانع را به معنای « نمی‌خواهم درباره آن صحبت کنم»، ایجاد کند. این عمل نشان دهنده پنهان کاری است.

قسمت دوم: بررسی محتوای کلامی در تشخیص دروغ و تشخیص افراد دروغگو

بخش نخست: آنچه که بر زبان می‌آید

آدم دروغگو و دورو از کلمات شما برای تثبیت موقعیت خودش استفاده می‌کند. اگر بپرسید « بهم خیانت کرده‌ای؟» دروغگو جواب می‌دهد: «نه، من به تو خیانت نکرده‌ام» و نمی‌گوید من این کار را نکردم.

دروغگوی تازه‌کار و ناشی ممکن است خشکش بزند. گویی در ذهنش واکنش خود را می‌سازد. این تلاشی برای کنترل چالش‌هایی است که ممکن است برایش بسازید. فردی که با شما روراست نیست تلاش می‌کند حداقل بهانه را برای پرسیدن چیز جدیدی به دستتان دهد. شخصی که به خودش مطمئن است با اعتماد به نفس از عباراتی مانند « متاسفم، گفتنی‌ها را گفتم حرف دیگه‌ای ندارم» استفاده می‌کند اما دروغگو یا خفقان می‌گیرد یا مدام حرف می‌زند!

تشخیص دغلکار

مراقب پاسخهای غیر مستقیم باشید. دروغگو به جای آنکه به شما جواب مستقیم دهد با طفره رفتن، نظرش را در مورد موضوع به صورت کلی بیان می‌کند. به عنوان مثال: اگر بپرسید “نمی‌خوای پول ما رو بدی؟” می‌گوید “می‌دانی که من با بدحسابی مخالفم‌”. جواب دادن غیر مستقیم از نشانه‌ها کلاسیک و شناخته شده دروغگویی است.

دروغگوهایی که غافلگیر می‌شوند گاهی برعکس آنچه گفتیم به پر حرفی رو می‌آورند. آنها تا زمانی که مطمئن نشوند ‌موفق شده‌اند شما گمراه کرده‌اند حرف خواهند زد. اصولا اطلاعات بی‌ربطی را به مکالمه اضافه خواهد کرد. اگر بتوانید آنها را عصبی کنید حتی یک ثانیه‌ هم سکوت هم برایشان سنگین است.

بخش دوم: نحوه بیان چیزی که بر زبان می‌آید.

جواب دادن فرد فریبکار به سوالات مربوط به باورها و نگرش‌ها، طولانی‌تر است و با مکث همراه می‌شود. همیشه باید دقت کرد در پاسخ به پرسشی که جواب یک کلمه‌ای دارد، با چه سرعتی بقیه جمله را بر زبان می‌آورد. در بیان صادقانه، «بلی» یا «خیر» بلافاصله توسط یک توضیح به سرعت دنبال می‌شود. اما اگر فرد فریبکار باشد، بقیه جمله ممکن است به آرامی بیان شود، زیرا او برای سرهم کردن داستانش نیاز به زمان بیشتری دارد.

مراقب واکنش‌هایی باشید که به سؤال‌تان بی‌ربط‌ هستند. ممکن است نکاتی را که قبلا بیان کرده تکرار کند. همچنین عموما تمایلی به استفاده از کلمات که دلبستگی و مالکیت را نشان می‌دهند نداشته باشد. مثلا به جای آنکه بگوید «ماشینم» می‌گوید «ماشینو». جمله‌های خبری مانند سوالات بیان می‌گردند. گویی به دنبال اخذ تایید و اطمینان یافتن است. در پایان جمله، صدا، سر و چشم‌ها به سمت بالا تمایل دارند.

دستور زبان در کلام کسی که دروغ می گوید بهم می‌ریزد. ممکن است ضمایر را از جمله حذف نماید و با صدای یکنواخت و بدون حالتی صحبت کند. دقیقا برخلاف فردی که واقعیت را بیان می‌کند و بر تمام اجزای جمله تأکید دارد. واژه ها ممکن است بار معنایی خود را از دست دهند و به آرامی بیان گردند.

 

بخش  سوم: مشخصات روانشناختی در کلام آدم دروغگو

ما اغلب جهان را به عنوان بازتابی از خودمان می بینیم. اگر شما به موضوعی متهم شده‌اید، حقیقت اتهام زننده را بررسی کنید. مراقب کسانی باشید که همیشه به شما می گویند که دنیا را فساد برداشته است. مراقب کسانی باشید که مدام از شما می‌پرسند آیا حرفشان را باور می‌کنید. “حرفم و باور می‌کنی مگه نه؟” فردی که راست می‌گوید دلیلی نمی‌بیند که حرفش را باور نکنید.

هنگامی که فردی در مورد آنچه که می‌گوید اطمینان دارد، بیشتر علاقه‌مند است ببیند منظورش را درست متوجه شده‌اید یا نه و به این که چگونه به نظر می‌رسد کاری ندارد. در داستان فرد دروغگو معمولا یا همه چیز منفی است یا مثبت. در حالی که در هر ماجرایی جنبه‌های مثبت و منفی از آنچه اتفاق افتاده است وجود دارد. بسیاری از دروغگوها با کمال میل به سوالات شما جواب می‌دهند، اما از شما سوال نمی‌پرسند. در حالی که مکالمه صادقانه به معنای سوال و جواب است.

بخش 4: علائم عمومی فریب در کلام

هنگامی که موضوع سخن تغییر می‌کند، دروغگو در حالت آرام‌تری است. گناهکار می‌خواهد موضوع تغییر کند و کار فیصله یابد. بی‌گناه از تبادل اطلاعات بیشتر استقبال می‌کند. هنگامی که دروغگو را متهم می‌کنید، خشمگین نمی‌شود. بلکه اغلب اوقات، کاملا بدون بیان باقی می‌ماند. زیرا بیشتر در مورد چگونگی واکنش خود فکر می‌کند تا اینکه نسبت به چه چیزی متهم شده است.

از عباراتی مانند «حقیقت به شما می گویم»، «کاملا صادقانه بگویم» و «چرا باید به شما دروغ بگویم؟» استفاده می‌کند. کلاهبردار حرفه‌ای بیش از حد با جزئیات دقیق به پرسش شما جواب می‌دهد مانند یک رویداد که دو ماه پیش رخ داده است اما اکنون آن را به صورت ویدئو تماشا می‌کنید. بسیاری از مواقع از طنز و یا مسخره کردن برای کاهش نگرانی‌های شما استفاده می‌کند و به طور جدی پاسخگو نیست.

آدم دروغگو و دورو شما را معطل می‌کند مثلا می‌خواهد سوال را تکرار کنید یا با جواب دادن به سوال‌تان با یک پرسش جدید مانند “کجا اینو شنیدی؟”، “یه بار دیگه بگو” برای جواب دادن زمان می‌خرد و یا حتی سؤال‌تان را برای خودتان تکرار می‌کند. به عنوان مثال، اگر بپرسید “نمی‌دونستی بابات بیماری قلبی داره؟” می‌گوید: “داری از من می‌پرسی نمی‌دونستم بابام بیماری قلبی داره؟”

دروغگوی وقیح آنچنان غلو می‌کند و گزافه‌گویی می‌نماید که به هیچ وجه قابل باور نیست، مثلا “من هرگز دروغگو نمی‌گویم!”

قسمت سوم: تکنیک‌های پیشرفته فریب پنهانی در تشخیص دروغ و تشخیص دروغگو

در تشخیص دروغ و تشخیص افراد دروغگو حرفه‌ای باید دقت کنید کلام خود را با استفاده از مقدمه‌ای مانند ” نمی‌خوام به این موضوع فکر کنی که…” آغاز می‌کنند و اغلب این دقیقا همان چیزی است که آن‌ها می‌خواهند! هر گاه کسی به شما می‌گوید که منظورش چیز دیگری است می توانید مطمئن باشید که دقیقا همان کاری را می‌کند که می‌گوید منظورش نیست. به عنوان مثال، “این و نمیگم که شما رو ناراحت کنم، اما …”

از طریق به کار بردن انکار بی‌مورد ذهنتان را به سمت موضوع خاصی سوق می‌دهد. برای مثال اگر بشنوید “فلانی این اوخر با همسرش مشکل داره، اما هیچ ارتباطی با شغل جدید همسرش نداره.” اولین چیزی که شما می پرسید چیست؟ “مگه کار همسرش چیه؟” ناگهان شما دقیقا درگیر موضوعی هستید که برایتان برنامه گذاشته به آن فکر کنید.

هنگامی که تمام وقایع مربوط به اعداد یکسان می‌شود و یا چندین روش محاسبه دارای نتایج برابر هستند به موضوع شک کنید. مراقب باشید که حقایق، ارقام و اطلاعات، شباهت‌های غیر معمول با هم نداشته باشند.

رسواترین تکنیک دروغ گفتن و فریبکاری

رسواترین تکنیک شناخته شده بازاریاب‌ها، کسبه و تجار این است: زمانی که قادر به ارائه آنچه شما می‌خواهید نیستند گزینه‌ای بهتر برای درخواست شما ارائه می‌دهند. قبل از اینکه حرف کسی را باور کنید که او چیز بهتری برای ارائه دارد، ابتدا ببینید که آیا آنچه را که در ابتدا خواسته‌اید، دارد یا خیر. اگر نه، نباید او را باور کنید. مانند زمانی که در مورد مسئله‌ای سوال می‌پرسید و می‌گوید “می‌خواستم موضوع مهم‌تری را باهات در میان بذارم!”

پاسخهای داوطلبانه برای دروغگوهای معمولی و کلاهبردارهای تازه‌کار مبتنی بر اضطراب هستند. اضطراب باعث چیزهای جالبی می‌شود. ممکن است در تلاش برای کنترل اضطراب آنچنان عمیق نفس بکشد که به صورت واضح صدای آن را بشنوید! بلعیدن دشوار می‌شود و ممکن است بارها گلویش را صاف کند. توانایی برای تمرکز کاهش می‌یابد و قادر به توجه بر آنچه در جریان است، نیست.

فرد دروغگو و دغلکار از یک واقعیت آشکار برای حمایت از یک اقدام مشکوک استفاده می کند. به عنوان مثال، فرض کنیم یک نگهبان در حال مراقبت از یک منطقه است. اگر وظیفه‌اش این باشد که شناسه کسانی که وارد می‌شوند را کنترل کند باید نسبت به فردی که می‌گوید: “فقط مدیران از سطوح امنیتی بالا اطلاع دارند.” شک کند.

فرد دغلکار و دورو همیشه مخالفت خود را در قبال اعمال دیگران که چیز مشابهی را انجام داده‌اند اعلام می‌کند تا شما را متقاعد کند آن کار را انجام نداده است. به عنوان مثال، اگر سعی می‌کند رشوه‌خواری خود را پنهان نماید، ممکن است با صروصدا یکی دیگر از کارکنان را مجازات کند زیرا “از امکانات اداره استفاده شخصی می‌کرده”. هدف فریبکار در اینجا این است که شما تصور کنید او یک فرد اخلاق‌گراست که به چیزی به عنوان فساد حساس است. بنابراین انتظار دارد با خودتان فکر کنید او نمی تواند مسئول رشوه خواری در مقیاس بزرگ باشد.

تشخیص دروغگو

نکات پیشرفته در تشخیص دروغ و تشخیص آدم دروغگو

مسایل غیرمعمول را پیش پا افتاده نشان دادن هم از نشانه‌های پنهان‌کاری است. مثلا اگر فردی به صورت غیر معمول به ماموریت شهرستان می‌رود انتظار می‌رود به غیر‌معمول بودن این موضوع اشاره ‌کند. بی‌اهمیت نشان دادن سفر باعث می‌شود آن را مشکوک ببینیم. وقتی چیز غیرعادی اتفاق می‌افتد و فرد با آن به مثابه موضوع پیش پا افتاده برخورد می‌کند، به این معنی است که سعی دارد توجه شما را از آن دور کند.

یکی دیگر از تاکتیک‌های فریب، لیست کردن فهرستی طولانی از آیتم های متنوع با این امید است که یکی از آنها از توجه شما دور بماند

یک نمونه دروغگوی ابله هم داریم! داستان او  تا آن اندازه عجیب است که خیال می‌کند نمی‌توانید به احتمال فریب اشاره کنید، زیرا باید با خود فکر کنید اگر می خواست دروغ بگوید، چیز بهتری بیان می‌کرد!

به یاد داشته باشید اگر فردی در مورد یک موضوع دروغ می‌گوید، همه حرف‌های دیگرش هم مشکوک است!

دیدگاهتان را بنویسید